Eik
Quercus robur
Engels: English Oak
Eik (Quercus robur) is een inheems in Nederland boom uit de familie Fagaceae die tot 35 meter hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon tot halfschaduw en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de lente met gele bloemen en trekt vlinders en vogels aan.
1500–3500 cm
1000–2000 cm
volle zon, halfschaduw
gemiddeld
kleigrond, leemgrond
weinig onderhoud
lente
gele
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten |
Verzorgingstips
Planten
De Zomereik plant je het beste in de rustperiode van oktober tot november of in maart, wanneer de boom niet in actieve groei is. Kies een standplaats in volle zon of halfschaduw waar de boom de komende decennia kan staan, want een volwassen eik bereikt een hoogte van 15 tot 35 meter met een kroonbreedte van 10 tot 20 meter. Houd minimaal 12 meter afstand tot gebouwen, terrassen en andere grote bomen aan. De Zomereik gedijt uitstekend op klei- en leemgrond, die voldoende voedingsstoffen en structuur bieden voor het diepe wortelstelsel. Bereid de plantplaats voor door een ruim plantgat te graven van minstens twee keer de breedte en anderhalf keer de diepte van de kluit. Breek de bodem van het gat los zodat de wortels gemakkelijk kunnen doordringen. Verbeter zware kleigrond eventueel met wat compost voor een betere drainage, maar de eik is goed bestand tegen zware grond. Plant de boom op dezelfde diepte als hij in de kwekerij stond – de wortelkraag moet net boven het maaiveld blijven. Vul het plantgat met de uitgegraven grond en druk stevig aan om luchtholtes te voorkomen. Maak een gietrand rondom de stam en geef direct na het planten ruim water, ook in de herfst. Jonge eiken hebben de eerste twee tot drie jaar steun nodig: plaats twee of drie palen op enige afstand van de stam en bevestig de boom met boomband of touw dat niet in de bast snijdt. Breng een laag organische mulch van 5 tot 7 centimeter aan rondom de stam, maar houd enkele centimeters afstand tot de stam zelf om rotting te voorkomen. Deze mulchlaag houdt vocht vast en onderdrukt onkruid tijdens de kritieke aangroeiperiode.
Snoeien
De Zomereik snoei je uitsluitend in de wintermaanden november tot en met februari, wanneer de boom in volledige rust is en het sapstroom minimaal is. Snoei nooit in het voorjaar of de zomer, want dan 'bloedt' de eik hevig en verliest kostbaar vocht en voedingsstoffen, wat de boom ernstig verzwakt. De winterperiode is ook gunstig omdat je zonder bladerdek de takstructuur goed kunt beoordelen. Voor het snoeien van een eik gebruik je scherp en schoon gereedschap: een snoeizaag voor takken dikker dan 3 centimeter en een scherpe snoeischaar voor dunner hout. Desinfecteer het gereedschap tussen snoeibeurten om verspreiding van ziektes te voorkomen. Bij jonge eiken (tot circa 10 jaar)richt je je op het opbouwen van een sterke kroonstructuur: verwijder concurrerende hoofdtakken, zodat er één duidelijke stam overblijft, en snijd takken weg die te laag zitten of naar binnen groeien. Bij oudere, volwassen eiken is snoei beperkt tot het verwijderen van dood, ziek of beschadigd hout en takken die gevaar opleveren. Eiken hebben van nature een mooie, brede kroonvorm en hebben weinig vormsnoei nodig. Verwijder takken altijd net buiten de takraag (de verdikking waar de tak aan de stam vastzit) zonder deze raag te beschadigen – hier zit het natuurlijke afweermechanisme van de boom. Grote snoeiwonden van meer dan 5 centimeter diameter kun je eventueel behandelen met een wondafsluitingsmiddel, hoewel moderne inzichten aangeven dat dit niet altijd nodig is. Laat zware snoeiwerk boven de 4 meter hoogte over aan een gecertificeerde boomverzorger. Eiken tolereren snoei goed, maar overdreven snoei verzwakt de boom en maakt hem gevoelig voor schimmels zoals honingzwam.
Onderhoud
De Zomereik heeft een gemiddelde waterbehoefte en is na de aangroeiperiode van twee tot drie jaar goed droogtebestendig dankzij zijn diepe penwortel. Geef jonge eiken in droge periodes tijdens het groeiseizoen (april tot september) wekelijks 20 tot 30 liter water. Volwassen eiken hoef je alleen bij extreme droogte bij te gieten. Water altijd bij de wortelzone, niet tegen de stam, en geef liever één keer per week grondig water dan dagelijks een beetje. Bemest de eik in maart of april met organische meststof zoals compost of wel verteerde stalmest. Spreid een laag van 3 tot 5 centimeter rondom de stam tot aan de rand van de kroon (de druppellijn). Jonge bomen kunnen ook baat hebben bij een langzaamwerkende organische meststof in korrelvorm. Volwassen eiken op voedselrijke klei- of leemgrond hebben vaak helemaal geen extra bemesting nodig – het vallende blad levert voldoende voeding. De Zomereik is volledig winterhard (zone 3a–8b) en heeft geen bescherming nodig tegen vorst. Laat het gevallen blad in het najaar liggen als natuurlijke mulch en voedingsbron, tenzij het blad ziek is. Veelvoorkomende problemen zijn meeldauw (witte poederlaag op bladeren in vochtige zomers), eikenprocesierups (gevaarlijke rupsen met brandharen in mei-juli, meld bij de gemeente) en galwespen (veroorzaken bolletjes op bladeren, meestal onschadelijk). Eikensterfte door Phytophthora-schimmels komt voor op slecht doorlatende, natte grond – goede drainage is daarom cruciaal. Vernieuw de mulchlaag jaarlijks in het voorjaar om vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken. Controleer jonge bomen regelmatig op vraat door wild of knaagdieren en bescherm de stam indien nodig met gaas.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij eik
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je eik
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je eik te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.