Olijfboom
Olea europaea
Engels: Olive tree
Olijfboom (Olea europaea) is een wintergroen, eetbaar boom uit de familie Oleaceae die tot 30 meter hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt gemiddeld onderhoud. Bloeit in de lente met witte bloemen en trekt bijen en vlinders aan.
300–3000 cm
200–600 cm
volle zon
gemiddeld
zandgrond, leemgrond
gemiddeld onderhoud
lente
witte
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten |
Verzorgingstips
Planten
De olijfboom plant je bij voorkeur in maart, april of mei, wanneer de bodem is opgewarmd en het risico op nachtvorst afneemt. Kies een plek in volle zon, want deze mediterrane boom heeft minstens zes uur direct zonlicht per dag nodig om goed te gedijen en vruchten te zetten. Een beschutte standplaats tegen een zuidmuur is ideaal, vooral in Nederland en Vlaanderen waar de winters kouder zijn dan in het oorspronkelijke verspreidingsgebied. De grond moet uitstekend draineren: olijfbomen verdragen absoluut geen natte voeten. Zandgrond of leemgrond is geschikt, mits je bij zware klei extra drainage aanbrengt door grof zand of grind door de bodem te mengen. Graaf een plantgat dat minstens anderhalf keer zo breed en diep is als de kluit. Meng de uitgegraven grond met compost en scherp zand in een verhouding van ongeveer 2:1:1 voor optimale structuur. Plant de boom op dezelfde diepte als hij in de pot stond – niet dieper, want dat bevordert wortelrot. Houd bij meerdere bomen een plantafstand van minimaal 300 cm aan, zodat elke boom voldoende licht en luchtcirculatie krijgt. Na het planten druk je de grond stevig aan en geef je royaal water om luchtzakken te verwijderen en het wortelstelsel goed contact te laten maken met de bodem. Breng direct na het planten een laag mulch aan van grof materiaal zoals schors of grind, maar houd dit enkele centimeters van de stam af om schimmelvorming te voorkomen. In de eerste weken water je regelmatig, daarna bouw je dit geleidelijk af. Olijfbomen in pot? Gebruik een zeer doorlatend substraat met extra drainage-laag onderin en zorg voor voldoende grote potten van minimaal 50 liter.
Snoeien
Olijfbomen snoei je in januari of februari, tijdens de winterrust en vóór het nieuwe groeiseizoen begint. In deze periode is de sapstroom minimaal en zie je de structuur van de boom duidelijk, wat het snoeien vergemakkelijkt. Gebruik altijd scherp en schoon gereedschap – een snoeischaar voor dunne takken tot 2 cm en een snoeizaag voor dikkere takken – om gladde sneden te maken die snel genezen. Begin met het verwijderen van dood, ziek of beschadigd hout. Knip daarna alle takken weg die naar binnen groeien of elkaar kruisen, want dit belemmert de luchtcirculatie en vergroot de kans op schimmelziekten. Olijfbomen dragen fruit op eenjarig hout, dus je wilt een open kroonstructuur met voldoende lichtinval creëren. Verwijder ook waterloten (sterke verticale scheuten) die uit de stam of hoofdtakken groeien, omdat deze veel energie kosten maar weinig vruchten opleveren. Snoei de boom in een vaasmodel of kelkvorm: drie tot vijf hoofdtakken die vanuit het midden schuin omhoog groeien, met een open centrum. Dit zorgt voor maximale lichtinval en goede ventilatie. Knip takken altijd vlak boven een naar buiten gerichte knop of zijtak af, onder een hoek van ongeveer 45 graden. Vermijd te drastisch snoeien in één keer; haal nooit meer dan 20-30% van de kroon weg, anders verzwak je de boom. Bij jonge bomen ligt de nadruk op het opbouwen van een stevige structuur. Bij oudere exemplaren snoei je vooral om de kroon open te houden en oude, minder productieve takken te vervangen door jonger hout. Olijfbomen verdragen snoei goed en kunnen zelfs rigoureus worden teruggesnoeid bij verwaarlozing, maar dit doe je gefaseerd over meerdere jaren.
Onderhoud
Olijfbomen zijn droogteminnend en hebben matig water nodig. In de groeiperiode van april tot september geef je wekelijks water bij droogte, maar laat de bodem tussen twee gietbeurten altijd goed opdrogen. Te veel water is schadelijker dan te weinig: gele bladeren en bladval wijzen vaak op te natte voeten. In de winter reduceer je het watergeven sterk; een keer per maand is meestal voldoende, tenzij de boom in een pot staat. Bemest de olijfboom in maart en april met een organische meststof die rijk is aan stikstof, kalium en sporenelementen. Een speciale mediterrane plantenvoeding of langzaamwerkende korrels werken goed. Geef volwassen bomen ongeveer 100-150 gram per vierkante meter kroonprojectie. Vermijd te veel stikstof in de nazomer, want dat bevordert zachte groei die gevoelig is voor vorst. Potplanten bemest je maandelijks van april tot augustus met vloeibare meststof in halve dosering. Overwinteren vraagt aandacht in onze streken. Olijfbomen zijn winterhard tot ongeveer -10°C (zone 8a), maar jonge bomen en potplanten zijn kwetsbaarder. Bescherm de kroon bij strenge vorst met wintervlies en wikkel de stam van jonge bomen in. Potplanten overwinter je het beste frostvrij maar koel (0-10°C) op een lichte plek, met spaarzaam water. Veelvoorkomende problemen zijn schildluis en wolluis, vooral bij overwintering binnenshuis. Controleer regelmatig en behandel met groene zeep of een biologisch bestrijdingsmiddel. Olijfknot (Spilocaea oleagina) veroorzaakt zwarte vlekken op bladeren; voorkom dit door goede luchtcirculatie en vermijd bladnat sproeien. Verwijder aangetast blad. Een mulchlaag van grind of schors helpt vocht te reguleren en onkruid te onderdrukken.
Meer over deze plant
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je olijfboom
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je olijfboom te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.