Ajuga
Ajuga reptans
Engels: Bugleweed
Ajuga (Ajuga reptans) is een inheems in Nederland, wintergroen bodembedekker uit de familie Lamiaceae die tot 20 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in halfschaduw tot schaduw tot volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de lente met blauwe, paarse bloemen en trekt bijen aan.
10–20 cm
30–60 cm
halfschaduw, schaduw, volle zon
gemiddeld
leemgrond, kleigrond
weinig onderhoud
lente
blauwe, paarse
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| 💧Bemesten |
Verzorgingstips
Planten
Ajuga reptans, of zenegroen, plant je het beste in maart, april, september of oktober. Deze bodembedekker gedijt uitstekend op leemgrond en kleigrond en is flexibel wat betreft licht: de plant doet het goed in halfschaduw, schaduw én volle zon, al is halfschaduw vaak ideaal voor de mooiste bladkleuren en bloei. Kies een plek waar je een groot oppervlak wilt bedekken, bijvoorbeeld onder bomen, langs borders of op hellingen waar onkruid anders de overhand krijgt. Bereid de grond voor door onkruid grondig te verwijderen, want eenmaal gevestigd is het lastig om ongewenste planten tussen de ajuga uit te halen. Werk bij arme grond wat compost door de bovenlaag. Ajuga stelt geen hoge eisen, maar een beetje organisch materiaal helpt bij de start. Plant de jonge plantjes op een onderlinge afstand van ongeveer 30 cm. Zo krijgt elke plant voldoende ruimte om uit te lopen, maar sluit het bladerdek binnen een groeiseizoen toch goed aaneen. Graaf een plantgat dat iets groter is dan de kluit en zet de ajuga op dezelfde diepte als in de pot. Druk de grond stevig aan en geef direct na het planten flink water. Dit bevordert de wortelontwikkeling en helpt de plant snel aan te slaan. Een dun laagje mulch van bladcompost of gehakseld hout rondom de plantjes houdt vocht vast en onderdrukt onkruid in de eerste weken. Let erop dat je de mulch niet tegen de bladrozetten aandrukt om rotting te voorkomen. Ajuga breidt zich via uitlopers snel uit, dus wees niet te voorzichtig met de plantafstand: binnen een jaar heb je een dicht, wintergroen tapijt.
Snoeien
Ajuga reptans hoeft niet gesnoeid te worden in de klassieke zin van het woord. Er zijn dan ook geen specifieke snoeimaanden voor deze bodembedekker. Dat betekent echter niet dat je helemaal niets hoeft te doen. Na de bloei in het voorjaar is het verstandig om de uitgebloeide bloemstengels weg te knippen. Dit doe je door de stengels vlak boven het bladrozet af te knippen met een scherpe snoeischaar of gewoon met je vingers af te knijpen. Het verwijderen van de oude bloemstengels zorgt ervoor dat de plant haar energie niet in zaadvorming steekt, maar in de groei van nieuwe uitlopers en bladeren. Bovendien oogt het bladerdek er netter door. In de loop van het seizoen kunnen er hier en daar bruine of beschadigde bladeren verschijnen, vooral na strenge vorst of droogte. Verwijder die bladeren gewoon met de hand of knip ze weg. Ajuga is wintergroen, dus ook in de winter blijft het blad grotendeels intact. In het vroege voorjaar, vlak voordat de nieuwe groei begint, kun je eventueel het oude, verkleurde blad weghalen om plaats te maken voor vers groen. Dit is echter geen must. Wil je voorkomen dat ajuga zich te ver verspreidt in je tuin, dan kun je overtollige uitlopers wegtrekken of afsteken met een schop. Doe dit het liefst in het voorjaar of de herfst, wanneer de grond vochtig is en de uitlopers makkelijk loslaten. Ajuga kan behoorlijk invasief worden als je haar de vrije hand geeft, dus houd de randen van je borders in de gaten. Gereedschap is minimaal: een snoeischaar voor de bloemstengels en eventueel een schop of steekschop om de groei in te perken.
Onderhoud
Ajuga reptans vraagt weinig onderhoud, wat deze bodembedekker zeer geschikt maakt voor drukbezette tuiniers. Watergeven is normaal gesproken alleen nodig in langdurige droge perioden in de zomer. De plant heeft een gemiddelde waterbehoefte en kan op leemgrond en kleigrond goed vocht vasthouden. Geef bij droogte eens per week een flinke hoeveelheid water, zodat de grond tot circa 10 cm diep vochtig wordt. Vermijd echter langdurige wateroverlast, want dat kan wortelrot veroorzaken. Bemesten is beperkt nodig. Geef in maart een lichte gift compost of een organische meststof zoals koemestkorrels. Strooi dit rond de planten en werk het licht in. Eén keer per jaar is voldoende; te veel stikstof kan leiden tot weelderige bladgroei ten koste van de bloei en maakt de plant gevoeliger voor ziekten. Ajuga is van nature niet veeleisend en haalt voldoende voeding uit een gezonde, humusrijke bodem. Overwinteren is geen probleem: ajuga is winterhard tot zone 3a en behoudt haar blad het hele jaar door. Bescherming is niet nodig, ook niet bij strenge vorst. Mulchen in de herfst met een dun laagje bladcompost helpt de bodemstructuur te verbeteren en beschermt de ondiepe wortels tegen extreme temperatuurschommelingen. Ziekten en plagen komen zelden voor. Soms treedt meeldauw op bij warme, vochtige zomers. Verwijder aangetaste bladeren direct en zorg voor goede luchtcirculatie door de planten niet te dicht op elkaar te laten groeien. Slakken en slakjes kunnen jonge scheuten aanvreten in het voorjaar; strooi ijzerfosfaatkorrels als dit een probleem wordt. Over het algemeen is ajuga echter een robuuste, probleemloze plant die zichzelf redt.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij ajuga
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je ajuga
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je ajuga te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.