Cosmea
Cosmos bipinnatus
Engels: Cosmos
Cosmea (Cosmos bipinnatus) is een eenjarige plant uit de familie Asteraceae die tot 150 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de zomer en late zomer en herfst met roze, witte, rode bloemen en trekt bijen en vlinders aan.
60–150 cm
40–60 cm
volle zon
weinig water
leemgrond, zandgrond
weinig onderhoud
zomer, late zomer, herfst
roze, witte, rode
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten |
Verzorgingstips
Planten
Cosmea (Cosmos bipinnatus) is een eenjarige zomerbloeier die je vanaf april tot en met juni direct in de volle grond kunt zaaien. Kies een plek in volle zon, want cosmea heeft minstens zes uur direct zonlicht per dag nodig om optimaal te bloeien. De plant gedijt uitstekend op leemgrond en zandgrond en stelt weinig eisen aan de bodemvruchtbaarheid – te rijke grond leidt zelfs tot veel blad en minder bloemen. Bereid de grond voor door onkruid te verwijderen en de bovenlaag luchtig te harken. Zware kleigrond kun je verbeteren door wat scherp zand door te werken voor betere drainage. Zaai de zaden oppervlakkig, want cosmea is een lichtkiemer: druk de zaden licht aan of bedek ze met maximaal een halve centimeter fijne grond. Houd een plantafstand van ongeveer 40 centimeter aan, zodat de planten voldoende ruimte krijgen om uit te groeien tot hun volledige breedte van 40–60 cm. Water de pas gezaaide plek voorzichtig aan met een fijne sproeier, zodat de zaden niet wegspoelen. Houd de grond licht vochtig tot de kiemplantjes verschijnen, wat meestal binnen tien tot veertien dagen gebeurt. Zodra de zaailingen een paar centimeter hoog zijn, kun je ze eventueel uitdunnen tot de gewenste plantafstand. Cosmea kan ook in potten worden voorgezaaid vanaf maart, om vervolgens na de laatste nachtvorst (half mei) uitgeplant te worden. Direct na het uitplanten goed aangieten. Mulchen is niet noodzakelijk, maar een dun laagje compost helpt vocht vast te houden tijdens de eerste weken. Steun is meestal niet nodig, tenzij je kiest voor de hoogste cultivars (tot 150 cm) op een winderige plek.
Snoeien
Cosmea hoeft niet gesnoeid te worden in de traditionele zin van het woord. Er zijn geen vaste snoeimaanden voor deze eenjarige plant, omdat ze aan het einde van het groeiseizoen afsterft. Wat wél essentieel is voor een langdurige en rijke bloei, is het regelmatig uitknijpen of afknippen van uitgebloeide bloemen – dit noemen we 'uitbloeien' of 'deadheading'. Door dit vanaf juli tot in de herfst consequent te doen, stimuleer je de plant om steeds nieuwe bloemknoppen aan te maken in plaats van zaad te vormen. Gebruik een schone snoeischaar of knip de verwelkte bloemen met je vingers af, net boven het eerste bladpaar of zijtakje. Dit zorgt ervoor dat de plant zijn energie niet in zaadvorming steekt maar in nieuwe bloei. Als je wekelijks de uitgebloeide bloemen verwijdert, blijft cosmea van de zomer tot ver in de herfst doorgaan met bloeien. Wil je juist zaad oogsten voor het volgende seizoen, laat dan aan het einde van het seizoen (september-oktober) enkele bloemhoofdjes bewust staan. De zaden rijpen dan in de bruine bloemhoofdjes en kun je eenvoudig verzamelen en droog bewaren. Halverwege het seizoen, rond juli, kun je eventueel de langste stengels met een derde inkorten om compactere groei en meer vertakking te bevorderen, maar dit is optioneel. Na de eerste nachtvorst in de herfst sterft de hele plant af. Trek dan de planten inclusief wortel uit de grond en composteren ze, of laat ze staan als voedsel voor vogels die graag de rijpe zaden eten. Cosmea zaait zichzelf gemakkelijk uit, dus verwacht volgend voorjaar mogelijk spontane zaailingen op dezelfde plek.
Onderhoud
Cosmea is een onderhoudsvriendelijke eenjarige met een laag waterbehoefte. Eenmaal goed geworteld, heeft de plant weinig water nodig en verdraagt droge periodes uitstekend. Geef alleen water tijdens langdurige droogte in de zomer, ongeveer eenmaal per week, liever diep dan oppervlakkig. Te veel water kan wortelrot veroorzaken en bevordert bladgroei ten koste van bloemen. Planten in potten hebben iets meer water nodig, controleer daar de grond regelmatig. Bemesten is niet nodig en zelfs af te raden. Cosmea groeit van nature op schrale bodems en te veel voedingsstoffen leiden tot weelderige bladmassa maar weinig bloemen. Als je grond erg arm is, volstaat een lichte gift compost bij het planten; verdere bemesting gedurende het seizoen is overbodig. De bemestmaanden zijn dan ook niet van toepassing. Overwinteren is niet relevant, omdat cosmea een eenjarige is die na de eerste vorst afsterft. Wil je volgend jaar weer cosmea, zaai dan opnieuw of laat de plant zichzelf uitzaaien. Verzamel in de herfst rijpe zaden uit de gedroogde bloemhoofdjes en bewaar ze koel en droog voor het volgende voorjaar. Cosmea is over het algemeen ziektevrij en wordt zelden door plagen aangetast. Af en toe kunnen bladluizen op jonge scheuten verschijnen; spuit deze af met water of gebruik een zachte zeepoplossing. Slakken kunnen jonge zaailingen beschadigen; bescherm deze eventueel met bierbakjes of slakkenkorrels. Echte meeldauw kan in vochtige, warme zomers optreden, vooral bij te dichte beplanting. Zorg voor goede luchtcirculatie door de aanbevolen plantafstand van 40 cm aan te houden. Mulchen is niet nodig, cosmea gedijt prima op open, luchtige grond.
Meer over deze plant
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je cosmea
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je cosmea te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.