Rode bes
Ribes rubrum
Engels: Red Currant
Rode bes (Ribes rubrum) is een inheems in Nederland, eetbaar fruitplant uit de familie Grossulariaceae die tot 150 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon tot halfschaduw en vraagt gemiddeld onderhoud. Bloeit in de lente met gele bloemen en trekt bijen en vogels aan.
100–150 cm
80–120 cm
volle zon, halfschaduw
gemiddeld
leemgrond, kleigrond
gemiddeld onderhoud
lente
gele
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten | ||||||||||||
| 🍎Oogsten |
Verzorgingstips
Planten
De rode bes plant je bij voorkeur in oktober of november, wanneer de struik in rust is. Ook maart is geschikt, maar herfstplanting geeft de wortels meer tijd om zich te vestigen voor het groeiseizoen. Kies een standplaats in volle zon of halfschaduw; in volle zon worden de bessen zoeter, maar halfschaduw wordt ook goed verdragen. De rode bes gedijt het beste op vruchtbare leemgrond of kleigrond die voldoende vocht vasthoudt maar niet waterziek is. Bereid de grond voor door onkruid grondig te verwijderen en werk een flinke hoeveelheid compost of goed verteerde stalmest door de bovenste 30 centimeter. Rode bessen zijn matige voedsters, maar waarderen een humusrijke, luchtige bodem. Graaf een plantgat dat ruim twee keer zo breed en diep is als de kluit. Plaats de struik op dezelfde diepte als hij in de pot stond of iets dieper (maximaal 5 centimeter) om extra wortelvorming te stimuleren. Houd een plantafstand van 120 centimeter aan tussen de struiken, zodat ze voldoende ruimte krijgen om uit te groeien tot hun volwassen breedte van 80 tot 120 centimeter. Dit bevordert ook de luchtstroom, wat schimmelziekten voorkomt. Vul het plantgat met de verbeterde grond en druk stevig aan om luchtzakken te vermijden. Geef direct na het planten een flinke hoeveelheid water, ook al is de grond al vochtig. Dit helpt de grond goed rond de wortels te laten zakken. Breng een laag van 5 tot 7 centimeter mulch aan rond de voet van de struik, maar houd deze enkele centimeters van de stam af. Compost, gehakseld hout of stro zijn geschikte mulchmaterialen die vocht vasthouden en onkruid onderdrukken. Rode bessen hebben geen steunpaal nodig, maar jonge struiken kunnen wel gebaat zijn bij een lichte ondersteuning in het eerste jaar.
Snoeien
Rode bessen snoei je het beste in januari, februari of begin maart, wanneer de struik in winterrust is en de structuur goed zichtbaar is. Snoei nooit in de zomer tijdens de groei, want dat verzwakt de plant en vermindert de oogst van het volgende jaar. Rode bessen dragen hun vruchten voornamelijk op twee- en driejarig hout, dus het doel van snoeien is een evenwichtige mix van jong en ouder hout te behouden. Gebruik een scherpe snoeischaar en eventueel een snoeizaag voor dikkere takken. Ontsmet het gereedschap tussen planten om verspreiding van ziekten te voorkomen. Begin met het volledig verwijderen van takken ouder dan vier jaar; deze zijn donkerder, dikker en dragen nauwelijks nog vruchten. Verwijder ze bij de basis, vlak boven de grond. Haal ook alle dode, beschadigde of zieke takken weg, evenals takken die naar binnen groeien of elkaar kruisen. Streef naar een open vaasstructuur met 8 tot 12 gezonde hoofdtakken van verschillende leeftijden. Verwijder jaarlijks ongeveer een kwart van de oudste takken en laat jonge, sterke scheuten staan als vervanging. Knip zwakke of dunne eenjarige scheuten weg aan de basis. Zijscheuten aan de hoofdtakken hoef je niet in te korten, tenzij ze te lang worden of de structuur verstoren. Rode bessen kunnen ook als leiboom of tegen een schutting worden geleid. In dat geval snoei je anders: houd een stam met zijscheuten en knip zijscheuten in de zomer na de oogst terug tot 5 bladeren, en in de winter verder terug tot 2 knoppen. Dit stimuleert vruchtdragend hout. Verwijder altijd uitlopers die vanuit de wortel omhoog komen, tenzij je de struik wilt verjongen.
Onderhoud
Rode bessen hebben een gemiddelde waterbehoefte en waarderen gelijkmatig vochtige grond, vooral tijdens bloei en vruchtzetting van april tot juli. Geef in droge periodes wekelijks 10 tot 15 liter water per struik. Vermijd overmatig water, want klei- en leemgrond houdt vocht goed vast en wateroverlast kan wortelrot veroorzaken. In de herfst en winter is extra water zelden nodig. Bemest rode bessen in februari of maart, aan het begin van het groeiseizoen. Strooi 50 tot 75 gram organische meststof zoals bloedmeel of een gebalanceerde NPK-meststof (bijvoorbeeld 10-10-10) rond de voet van de struik en werk dit licht in. Rode bessen zijn gevoelig voor kaliumtekort, wat zich uit in bruine bladranden; gebruik dan een kalirijke meststof of houtasresten. Geef in juni eventueel een tweede lichte bemesting als de groei tegenvalt. Vermijd stikstofrijke mest na juni, want dat bevordert bladgroei ten koste van vruchten en winterhardheid. Rode bessen zijn winterhard tot zone 3a en hebben geen bescherming nodig in Nederland en Vlaanderen. Ververs de mulchlaag in het voorjaar en de herfst om vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken. Veelvoorkomende plagen zijn bladluizen in het voorjaar, die jonge scheuten aantasten. Spuit ze af met water of gebruik een zachte zeepoplossing. De bessenglasvlinder legt eitjes op de takken; de larven vreten gangen in het hout. Knip aangetaste takken in de winter volledig weg. Meeldauw kan optreden bij vochtig weer; zorg voor goede luchtstroom door regelmatig snoeien en verwijder aangetaste bladeren. Bladvlekkenziekten komen voor op oudere bladeren; hark gevallen blad op om herbesmetting te voorkomen.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij rode bes
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je rode bes
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je rode bes te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.