Tomaat
Solanum lycopersicum
Engels: Tomato
Tomaat (Solanum lycopersicum) is een eetbaar groente uit de familie Solanaceae die tot 200 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt regelmatig onderhoud. Bloeit in de zomer met gele bloemen en trekt bijen aan.
60–200 cm
40–80 cm
volle zon
veel water
leemgrond
veel onderhoud
zomer
gele
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten | ||||||||||||
| 🍎Oogsten |
Verzorgingstips
Planten
Tomaten zaai je vanaf half maart onder glas of op een lichte, warme vensterbank. Zaai de zaden in zaaitrays of potjes met zaai- en stekgrond op ongeveer 0,5 cm diepte en houd de grond vochtig bij 18–22 °C. Na ontkieming (7–14 dagen) zet je de zaailingen op een koelere, zeer lichte plek om te voorkomen dat ze te lang worden. Prik de plantjes uit zodra ze twee echte blaadjes hebben en laat ze verder groeien in individuele potjes. Vanaf half mei, na de IJsheiligen, kun je de jonge planten uitplanten op een beschutte plek in volle zon. Tomaten gedijen het best in vruchtbare, humusrijke leemgrond die goed doorlatend is. Werk voor het planten compost of oude mest door de grond en zorg voor een pH tussen 6 en 7. Plant de tomaten dieper dan ze in de pot stonden – tot aan de onderste bladeren – zodat er extra wortels langs de stengel ontstaan. Houd een plantafstand van minimaal 50 cm aan, zodat er voldoende luchtcirculatie is en ziekten minder kans krijgen. Direct na het planten geef je flink water en plaats je een stevige stok of spiraalstang van 150–200 cm hoogte, afhankelijk van het ras. Bind de hoofdstam los vast met zachte touw. Dek de grond af met een laag stro of compost om vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken. Kies bij voorkeur een plek onder een overkapping of tegen een warme muur, want tomaten zijn gevoelig voor regen op het blad.
Snoeien
Tomaten vragen van juni tot en met augustus regelmatig aandacht voor het snoeien, vooral bij stoktomaatsoorten die onbeperkt doorgroeien. Het belangrijkste snoeiwerk bestaat uit het wekelijks uitbreken van de okselscheuten: dat zijn de zijtakken die groeien in de oksels tussen de hoofdstam en de bladstelen. Laat je deze scheuten staan, dan krijg je een dicht bladerdak met minder licht en lucht, wat schimmelziekten in de hand werkt en de energie verdeelt over te veel takken. Knijp de okselscheuten uit zodra ze 3–5 cm lang zijn; dat doe je het best met je vingers op een droge dag, zodat de wondjes snel drogen. Gebruik geen schaar, tenzij de scheuten te dik zijn geworden. Bind de hoofdstam elke week opnieuw vast aan de stok naarmate de plant groeit. Vanaf eind juli kun je de top van de plant afknippen boven de vierde of vijfde bloemtros, zodat alle energie naar het rijpen van de vruchten gaat in plaats van naar nieuwe bloemen die toch niet meer uitrijpen voor de herfst. Verwijder ook regelmatig de onderste bladeren die geel worden of de grond raken, want die zijn een bron van schimmelsporen. Bij struiktomaatsoorten (determinaat groeitype) is snoeien minder nodig; deze planten stoppen vanzelf met groeien en dragen hun vruchten in een kortere periode. Wel kun je ook hier de onderste bladeren weghalen voor betere ventilatie.
Onderhoud
Tomaten hebben een hoge waterbehoefte, vooral tijdens bloei en vruchtvorming. Geef in de zomer dagelijks water, bij voorkeur 's ochtends aan de voet van de plant, en vermijd nat blad om bladvlekkenziekte en phytophthora te voorkomen. Zorg voor een gelijkmatige watervoorziening: schommelingen leiden tot gesprongen vruchten. Een druppelslang of gietzak werkt uitstekend. Tomaten zijn zware vreters en vragen van mei tot en met augustus elke 10–14 dagen vloeibare tomatenmeststof, die extra kalium bevat voor stevige vruchten en goede smaak. Volg de dosering op de verpakking en geef de mest na het water. Te veel stikstof geeft weelderig blad maar weinig vruchten. Tomaten zijn niet winterhard en sterven bij de eerste nachtvorst; behandel ze daarom als eenjarige. Veelvoorkomende ziekten zijn phytophthora (bruine vlekken op blad en vruchten), vooral in natte zomers. Voorkom dit door droog blad, goede ventilatie en resistente rassen. Ook komen bladluizen, wittevlieg en trips voor; controleer regelmatig de onderkant van bladeren. Knip aangetaste bladeren weg en spuit bij zware aantasting met een biologisch middel op basis van koolzaadolie. Verwijder alle plantenresten na de oogst om overwintering van schimmels te voorkomen. Wissel jaarlijks van plek of ververs de grond in bakken, want tomaten zijn gevoelig voor bodemmoeheid.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij tomaat
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je tomaat
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je tomaat te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.