Wortel
Daucus carota subsp. sativus
Engels: Carrot
Wortel (Daucus carota subsp. sativus) is een eetbaar groente uit de familie Apiaceae die tot 40 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon tot halfschaduw en vraagt weinig onderhoud.
20–40 cm
5–10 cm
volle zon, halfschaduw
gemiddeld
zandgrond, leemgrond
weinig onderhoud
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| 🍎Oogsten |
Verzorgingstips
Planten
Wortels zaai je rechtstreeks in de volle grond vanaf maart tot en met juli, afhankelijk van het gewenste oogstmoment. Voor vroege wortels begin je in maart onder een tunnelkas of vlies; voor bewaarwortels zaai je tot half juni. Kies een plek in volle zon of lichte halfschaduw. Wortels gedijen het beste op lichte zandgrond of goed doorlatende leemgrond die diep is losgemaakt. Zware kleigrond leidt vaak tot misvormde, gespleten wortels. Bereid het zaaibed zorgvuldig voor: verwijder alle stenen en kluiten en werk de grond minstens 25–30 cm diep los, zodat de penwortels recht naar beneden kunnen groeien. Voeg geen verse mest toe, want dat veroorzaakt vertakkingen en harige wortels. Gebruik bij voorkeur compost dat minstens een jaar oud is, of zaai op een plek waar het jaar ervoor wel bemest is. Maak ondiepe zaaigroeven van ongeveer 1–2 cm diep met een onderlinge afstand van 20–25 cm. Zaai de fijne zaadjes dun uit in de groef; je kunt het zaad mengen met zand om te voorkomen dat je te dicht zaait. Dek af met een dun laagje fijne grond en druk licht aan. Houd het zaaibed gelijkmatig vochtig; de kieming duurt 10–20 dagen en droogte in deze fase is funest. Zodra de zaailingen 2–3 cm hoog zijn, dun je uit tot een plantafstand van ongeveer 5 cm. Te dicht op elkaar staande wortels blijven dun en concurreren om voedingsstoffen. Verwijder de uitgedunde plantjes voorzichig om de overgebleven wortels niet te beschadigen. Gooi de uitgedunde plantjes niet naast het bed; de geur trekt wortelvlieg aan.
Snoeien
Wortels hoeven niet gesnoeid te worden in de traditionele zin, omdat het om een eenjarige wortelgroente gaat waarbij je het ondergrondse deel oogst. Er is dus geen sprake van takken of hout dat je moet inkorten of verwijderen. Wat wel belangrijk is tijdens het groeiseizoen, is het verwijderen van onkruid en het eventueel uitdunnen van te dicht gezaaide planten. Het uitdunnen doe je zodra de kiemplantjes ongeveer 2–3 cm hoog zijn en hun eerste echte blaadjes hebben. Trek voorzichtig de zwakste plantjes eruit zodat de overgebleven wortels op circa 5 cm van elkaar staan. Dit is cruciaal: te dicht op elkaar groeiende wortels blijven dun en ontwikkelen zich slecht. Doe dit bij voorkeur op een bewolkte dag of 's avonds, en gooi de uitgetrokken plantjes meteen weg of composteren buiten de moestuin, omdat de geur wortelvlieg aantrekt. Gedurende het seizoen is het zaak om regelmatig te wieden. Onkruid concurreert met de wortels om water en voedingsstoffen en kan de groei sterk vertragen. Wied oppervlakkig om de jonge wortels niet te beschadigen. Loof dat geel of ziek wordt, kun je wegknippen, maar laat gezond blad staan: dat is nodig voor de fotosynthese en de vorming van de wortel. Aan het einde van het seizoen, vlak voor de oogst, kun je eventueel wat loof wegknippen als het erg weelderig is, maar dit is niet noodzakelijk. De oogst zelf is het moment waarop je de hele plant uit de grond haalt. Snijd dan direct na het rooien het loof af tot op 1–2 cm boven de wortel, zodat de wortel niet uitdroogt tijdens bewaring.
Onderhoud
Wortels vragen een gelijkmatige vochtvoorziening gedurende het hele groeiseizoen. Houd de grond licht vochtig, vooral in de eerste weken na het zaaien en tijdens droge periodes in de zomer. Onregelmatig water leidt tot gescheurde of gespleten wortels. Geef bij droogte één à twee keer per week een flinke gift water, liever diep en minder vaak dan dagelijks een beetje. Vermijd echter wateroverlast: wortels zijn gevoelig voor schimmelziekten bij te natte grond. Bemesten is bij wortels niet nodig en zelfs af te raden. Verse mest of stikstofrijke kunstmest zorgt voor harige, vertakte wortels en bevordert bladgroei ten koste van de wortelontwikkeling. Zaai wortels bij voorkeur op een plek die het jaar ervoor bemest is, of werk voor het zaaien alleen wat oude, goed verteerde compost door de bodem. Extra voeding tijdens het seizoen is overbodig. Overwinteren is niet aan de orde, omdat wortels eenjarig zijn en volledig geoogst worden. Wel kun je late rassen tot in november in de grond laten staan en pas oogsten vlak voor strenge vorst. Dek het gewas dan eventueel af met een laag stro om de oogst te verlengen. De belangrijkste plaag is de wortelvlieg, waarvan de larven gangen in de wortels vreten. Voorkom dit door direct na het zaaien een fijnmazig insectengaas over het bed te leggen. Wissel jaarlijks van teeltplek (vruchtwisseling) en zaai niet te dicht. Schimmelziekten zoals meeldauw of Alternaria komen voor bij vochtig weer; zorg voor goede drainage en voldoende plantafstand voor luchtcirculatie. Mulchen met een dun laagje stro helpt onkruid te onderdrukken en de bodem koel en vochtig te houden.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij wortel
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je wortel
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je wortel te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.