Akelei
Aquilegia vulgaris
Engels: Columbine
Akelei (Aquilegia vulgaris) is een inheems in Nederland vaste plant uit de familie Ranunculaceae die tot 80 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in halfschaduw tot volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de late lente en vroege zomer met paarse, blauwe, roze, witte bloemen en trekt bijen en vlinders aan.
40–80 cm
30–40 cm
halfschaduw, volle zon
gemiddeld
leemgrond, kalkgrond
weinig onderhoud
late lente, vroege zomer
paarse, blauwe, roze, witte
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten |
Verzorgingstips
Planten
Akelei (Aquilegia vulgaris) plant je het beste in het voorjaar (maart tot mei) of in het najaar (september-oktober), wanneer de grond voldoende vochtig is en de temperaturen gematigd zijn. Deze inheemse vaste plant gedijt uitstekend op een plek in halfschaduw, maar verdraagt ook volle zon, mits de grond niet te droog wordt. Kies bij voorkeur een standplaats onder loofbomen of aan de rand van borders waar de plant beschutting vindt tegen de felle middagzon. Bereid de grond voor door deze goed los te maken tot een diepte van ongeveer 25 centimeter. Akelei heeft een voorkeur voor leemgrond of kalkgrond die voldoende doorlatend is. Werk bij zware kleigrond wat compost of grof zand door de bodem om de drainage te verbeteren. Bij zandgrond meng je juist compost door om het vochthoudend vermogen te vergroten. De pH mag neutraal tot licht alkalisch zijn; akelei verdraagt kalkrijke bodems uitstekend. Plant de akelei op een diepte waarbij de wortelkluit net onder het maaiveld komt, ongeveer 2 tot 3 centimeter dieper dan de plant in de pot stond. Houd een plantafstand van 30 centimeter aan, zodat de planten voldoende ruimte krijgen om uit te groeien tot hun volwassen breedte van 30 tot 40 centimeter. Druk de grond stevig aan rondom de wortelkluit om luchtholtes te vermijden. Geef direct na het planten royaal water, zodat de wortels goed contact maken met de omringende grond. Breng een laagje compost of bladmulch aan rondom de plant om vochtverlies te beperken en onkruidgroei tegen te gaan. Steun is niet nodig; akelei heeft stevige stengels die zichzelf goed kunnen dragen, zelfs tijdens de bloeiperiode in het late voorjaar en de vroege zomer.
Snoeien
Akelei vraagt weinig snoeiwerk, maar een paar gerichte ingrepen houden de plant vitaal en voorkomen ongewenste wildgroei. De officiële snoeimaanden zijn maart en november, en beide momenten hebben een eigen functie. In november, na de bloei en wanneer het blad begint te vergelen, knip je de bloeistengels terug tot net boven de bladrozet. Dit voorkomt dat de plant energie steekt in zaadvorming en houdt de border netjes. Let op: als je juist wilt dat akelei zich uitzaait – wat deze plant van nature graag doet – laat dan enkele bloeistengels met zaaddozen staan. Akelei zaait zich gemakkelijk uit en de zaailingen kunnen interessante kleurvariaties opleveren. In maart voer je een grondige opruimbeurt uit. Verwijder alle oude, bruine bladeren en eventuele restanten van bloeistengels die de winter niet goed hebben doorstaan. Dit opruimen stimuleert de plant om fris, nieuw blad te vormen en vermindert de kans op schimmelziekten zoals meeldauw, waar akelei gevoelig voor kan zijn. Gebruik een schone, scherpe snoeischaar om schoon en glad te knippen, vlak boven de grond of net boven het nieuwe groene blad dat al zichtbaar wordt. Tijdens het groeiseizoen is het verstandig om uitgebloeide bloemen regelmatig weg te knippen (uitbloeien). Knip de steel af tot net boven een bladoksel. Dit bevordert soms een bescheiden tweede bloei en houdt de plant er verzorgd uitzien. Vermijd rigoureus terugsnoeien van gezond blad tijdens het seizoen, want het blad is nodig voor fotosynthese en de opbouw van reserves voor het volgende jaar. Akelei is een kortlevende vaste plant die zichzelf graag verjongt via zaad, dus een lichte hand met snoeien en ruimte voor natuurlijke uitzaaiing werken het beste.
Onderhoud
Akelei is een onderhoudsvriendelijke vaste plant die met minimale zorg jarenlang bloeit. Watergeven doe je met mate: de plant heeft een gemiddelde waterbehoefte en verdraagt geen langdurige droogte, maar ook geen natte voeten. Geef in droge perioden in het voorjaar en de zomer eenmaal per week een flinke hoeveelheid water, zodat de grond tot circa 15 centimeter diep vochtig blijft. In het najaar en de winter volstaat regenwater doorgaans. Akelei in halfschaduw heeft minder water nodig dan exemplaren op een zonnige plek. Bemesten doe je spaarzaam. In maart of april strooi je een handvol compost of organische meststof (bijvoorbeeld gedroogde koemest) rond de voet van de plant. Dit is voldoende voor het hele seizoen. Te veel stikstof leidt tot weelderig blad ten koste van de bloei en maakt de plant gevoeliger voor ziekten. Een tweede lichte gift in april kan als de grond arm is, maar is zeker niet noodzakelijk. Overwinteren is geen probleem: akelei is winterhard tot zone 3a en heeft geen bescherming nodig in Nederland en Vlaanderen. De plant trekt in de herfst terug naar een bladrozet die de winter doorstaat. Breng eventueel een dun laagje bladmulch aan voor extra voedsel en vochtregulatie. Veelvoorkomende plagen zijn bladluizen op jonge scheuten in het voorjaar; spuit deze af met water of gebruik een zachte zeepoplossing. Echte meeldauw kan optreden bij vochtig, warm weer, vooral op plekken met weinig luchtcirculatie. Verwijder aangetaste bladeren direct en zorg voor voldoende plantafstand. Akelei is ook gevoelig voor bladmijnvlieg, herkenbaar aan kronkelige gangen in het blad. Knip aangetaste bladeren weg. Mulchen met compost of gehakseld blad houdt de grond gezond en onderdrukt onkruid effectief.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij akelei
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je akelei
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je akelei te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.