Bonenkruid
Satureja hortensis
Engels: Summer savory
Bonenkruid (Satureja hortensis) is een eetbaar kruid uit de familie Lamiaceae die tot 40 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de zomer met witte, roze bloemen en trekt bijen aan.
20–40 cm
20–30 cm
volle zon
weinig water
leemgrond, zandgrond, kalkgrond
weinig onderhoud
zomer
witte, roze
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| 🍎Oogsten |
Verzorgingstips
Planten
Bonenkruid zaai je het beste in mei of juni, zodra alle nachtvorstgevaar geweken is en de bodem goed opgewarmd is. Kies een plek in volle zon, want dit kruid heeft minimaal zes uur direct zonlicht per dag nodig om zijn volle aroma te ontwikkelen. Bonenkruid gedijt uitstekend op doorlatende, lichte grondsoorten zoals zandgrond, leemgrond of kalkgrond. Zware kleigrond is minder geschikt, tenzij je deze verbetert met scherp zand of compost om de drainage te verbeteren. Bereid de grond voor door onkruid te verwijderen en de bovenste laag licht los te harken. Bonenkruid vraagt geen rijke grond en groeit zelfs beter op schralere bodems, dus voeg geen verse mest of stikstofrijke compost toe. Zaai de fijne zaadjes direct in de volle grond op een diepte van ongeveer 0,5 tot 1 centimeter. Je kunt in rijen zaaien met een onderlinge afstand van 20 centimeter, of in groepjes van drie tot vier zaadjes per plek. Dek de zaadjes licht af met fijne grond en druk voorzichtig aan. Houd de grond de eerste twee weken licht vochtig om de kieming te bevorderen; de zaadjes kiemen meestal binnen zeven tot veertien dagen. Zodra de plantjes ongeveer 5 centimeter hoog zijn, dun je ze uit tot één plantje per 20 centimeter. Je kunt bonenkruid ook in potten voorzaaien vanaf april en de jonge plantjes in mei uitplanten op 20 centimeter afstand. Geef na het planten of uitdunnen een lichte giefbeurt. Mulchen is niet nodig; bonenkruid houdt juist van warmte rond de voet en een open bodem bevordert de drainage.
Snoeien
Bonenkruid hoeft niet gesnoeid te worden in de traditionele zin, omdat het een eenjarig kruid is dat na de bloei en zaadzetting afsterft. Toch is er wel onderhoud nodig om de oogst te optimaliseren en de plant compact en productief te houden. In plaats van snoeien draait het bij bonenkruid om regelmatig oogsten en toppen. Vanaf juli, zodra de plant ongeveer 15 tot 20 centimeter hoog is, kun je beginnen met oogsten. Knip dan regelmatig de bovenste 5 tot 10 centimeter van de stengels af, net boven een bladpaar. Dit oogsten werkt als een vorm van toppen: de plant wordt hierdoor gestimuleerd om zich te vertakken en meer zijscheuten te vormen, wat resulteert in een compactere, bossige groei en een grotere oogst. Gebruik een schone, scherpe snoeischaar of keukenschaar om de stengels af te knippen. Het beste moment voor de hoofdoogst is vlak voor of tijdens de bloei in juli en augustus, wanneer de etherische oliën in de blaadjes het meest geconcentreerd zijn en het aroma op zijn sterkst is. Je kunt dan hele stengels afknippen, ongeveer 5 centimeter boven de grond. Na deze hoofdoogst zal de plant vaak nog een tweede, kleinere groei produceren die je in september kunt oogsten. Laat je de plant doorbloeien zonder te oogsten, dan zal hij zaad zetten en daarna afsterven. Wil je zaad verzamelen voor volgend jaar, laat dan een paar stengels staan tot de zaaddozen bruin kleuren in september. Knip deze af en laat ze nadrogen op een droge plek. Verwijder aan het einde van het seizoen de hele plant, inclusief wortels, om ziekten en plagen te voorkomen.
Onderhoud
Bonenkruid is een ondankbaar kruid dat weinig verzorging vraagt. Het waterbehoefte is laag; geef alleen water tijdens langdurige droogte in de zomer. Eenmaal per week grondig gieten is dan voldoende. Te veel water is schadelijker dan te weinig, want bonenkruid is gevoelig voor wortelrot bij een te natte bodem. Laat de grond tussen de gietbeurten goed opdrogen. In normale Nederlandse zomers met af en toe een regenbui is extra water meestal niet nodig. Bemesten is niet nodig en zelfs af te raden. Bonenkruid groeit van nature op schrale, arme bodems en produceert juist op deze grond de meest aromatische blaadjes. Te veel stikstof leidt tot weelderige, slappe groei met minder smaak en een grotere gevoeligheid voor ziekten. Als je grond erg uitgeput is, kun je in het voorjaar bij de voorbereiding een heel dun laagje compost door de bovenste grondlaag mengen, maar dit is zeker geen vereiste. Overwinteren is niet aan de orde, omdat bonenkruid een eenjarige plant is die na het eerste nachtvorstje afsterft. Wil je volgend jaar weer bonenkruid, dan moet je opnieuw zaaien. De plant zaait zich soms wel spontaan uit als je een paar bloeistengels laat staan voor zaadvorming. Bonenkruid heeft weinig last van ziekten of plagen. Af en toe kunnen bladluizen voorkomen, vooral bij te voedzame grond of te veel schaduw. Spuit ze dan af met een harde straal water of gebruik een oplossing van groene zeep. Echte meeldauw kan optreden bij vochtig, drukkend weer en te dichte stand; zorg daarom voor voldoende plantafstand en goede luchtcirculatie. Verwijder aangetaste bladeren direct. Slakken en slakken mijden bonenkruid vanwege de sterke geur.
Meer over deze plant
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je bonenkruid
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je bonenkruid te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.