Heiligenkruid
Santolina chamaecyparissus
Engels: Cotton lavender
Heiligenkruid (Santolina chamaecyparissus) is een wintergroen struik uit de familie Asteraceae die tot 60 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de zomer met gele bloemen en trekt bijen en vlinders aan.
30–60 cm
60–90 cm
volle zon
weinig water
zandgrond, leemgrond, kalkgrond
weinig onderhoud
zomer
gele
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 💧Bemesten |
Verzorgingstips
Planten
Heiligenkruid plant je het beste in april, mei, september of oktober, wanneer de grond voldoende vochtig is maar niet te koud. Kies een plek in volle zon; deze mediterrane struik heeft minimaal zes uur direct zonlicht per dag nodig om compact en gezond te blijven. Schaduw maakt de plant slap en vatbaar voor schimmelziekten. De standplaats moet goed gedraineerd zijn, want heiligenkruid verdraagt absoluut geen natte voeten. Zandgrond, leemgrond en kalkgrond zijn alle geschikt, zolang overtollig water snel wegzakt. Bereid de grond voor door onkruid te verwijderen en de bodem licht los te maken. Bij zware kleigrond werk je een royale hoeveelheid grof zand of grind door de plantplaats om de drainage te verbeteren. Heiligenkruid stelt weinig eisen aan voedselrijkdom; schrale grond is zelfs beter dan vette grond. Graaf een plantgat dat ongeveer anderhalf keer zo breed en even diep is als de kluit. Plaats de plant op dezelfde hoogte als in de pot – niet dieper – en vul aan met de uitgegraven grond. Druk licht aan. Houd een plantafstand van 60 centimeter aan tussen de planten; heiligenkruid wordt 60 tot 90 centimeter breed en heeft ruimte nodig voor luchtcirculatie. Direct na het planten geef je één keer goed water om de wortels contact te laten maken met de grond. Daarna ben je zeer terughoudend met water; de plant is extreem droogteresistent. Mulchen is niet nodig en zelfs af te raden, omdat een laag organisch materiaal vocht vasthoudt rond de voet, wat wortelrot kan veroorzaken. Een laagje grind of split kan wel, vooral op zwaardere grond.
Snoeien
Heiligenkruid snoei je twee keer per jaar om de plant compact, dicht en vitaal te houden. De eerste snoeibeurt vindt plaats in april, net voordat de plant in het voorjaar opnieuw gaat groeien. Knip dan alle takken terug tot ongeveer een derde van de totale hoogte, maar let op: snoei nooit in het oude, kale hout aan de basis. Heiligenkruid herstelt slecht of helemaal niet als je tot in het houtige deel snoeit. Houd altijd groen blad over op elke tak. Deze voorjaarssnoei stimuleert nieuwe, frisse scheuten en voorkomt dat de plant van binnenuit kaal wordt. De tweede snoeibeurt voer je uit in augustus, direct na de bloei. Knip dan de uitgebloeide bloemstengels weg en geef de hele struik een lichte vormcorrectie. Verwijder ongeveer een kwart van de nieuwe groei om de bolvorm te behouden. Ook nu geldt: blijf in het groene deel. Gebruik een scherpe snoeischaar die schoon is, zodat je geen ziekten overdraagt. Maak rechte, nette sneden. Als je heiligenkruid niet snoeit, wordt de plant al snel langbenig, gaat open vallen en verhouten de takken van onderaf. De levensduur neemt dan sterk af. Oudere, verwaarloosde exemplaren die al grotendeels verhouten zijn, kun je beter vervangen dan rigoureus terugsnoeien; ze komen meestal niet meer terug. Verwijder het hele jaar door eventuele dode of beschadigde takjes. Draag bij voorkeur handschoenen tijdens het snoeien; de aromatische olie kan bij gevoelige huid irritatie veroorzaken.
Onderhoud
Heiligenkruid is een zeer onderhoudsarme plant die weinig aandacht vraagt. Water geven doe je alleen in extreem droge periodes in de zomer, en dan nog spaarzaam. Eenmaal goed geworteld haalt de plant voldoende vocht uit diepere grondlagen. Te veel water is de grootste vijand: natte grond leidt snel tot wortel- en kroonrot. In een normale Nederlandse zomer is natuurlijke regenval meer dan voldoende. Pas geplante exemplaren geef je de eerste maand af en toe een klein beetje water als het erg droog is, maar ook dan zeer matig. Bemesten is nauwelijks nodig. In april kun je een lichte gift compost of een handvol organische meststof rond de voet strooien, maar dit is optioneel. Te veel voeding maakt de plant week en vermindert de intensiteit van de grijszilveren bladkleur en de aromatische geur. Op schrale grond blijft heiligenkruid juist het meest compact en gezond. Overwinteren gaat probleemloos in zone 6 tot 9. De plant is wintergroen en houdt zijn decoratieve, zilverachtige blad het hele jaar. Bescherming is niet nodig, tenzij je in een zeer strenge winter zit met langdurige vorst onder de -15 °C. Zorg vooral dat de grond in de winter goed draineerd blijft; wintersterfte komt vrijwel altijd door te natte voeten, niet door kou. Heiligenkruid is weinig gevoelig voor ziekten en plagen. De aromatische olie werkt afwerend op de meeste insecten. Wortelrot door slechte drainage is de enige echte bedreiging. Bladluizen komen zelden voor. Mulchen met organisch materiaal zoals schors of compost is af te raden; een kale bodem of een laagje grind is beter voor deze mediterrane plant.
Meer over deze plant
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je heiligenkruid
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je heiligenkruid te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.