Rozemarijn
Salvia rosmarinus
Engels: Rosemary
Rozemarijn (Salvia rosmarinus) is een wintergroen, eetbaar kruid uit de familie Lamiaceae die tot 120 cm hoog wordt. Deze plant doet het goed in volle zon en vraagt weinig onderhoud. Bloeit in de lente en vroege zomer met blauwe, paarse bloemen en trekt bijen aan.
40–120 cm
40–80 cm
volle zon
weinig water
zandgrond, leemgrond, kalkgrond
weinig onderhoud
lente, vroege zomer
blauwe, paarse
Ecologische waarde
Verzorgingskalender
| Taak | Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 🌱Planten | ||||||||||||
| ✂️Snoeien | ||||||||||||
| 🍎Oogsten |
Verzorgingstips
Planten
Rozemarijn plant je het beste in april, mei of september, wanneer de grond voldoende opgewarmd is en de plant goed kan aanslaan. Kies een plek in volle zon; rozemarijn heeft minimaal zes uur direct zonlicht per dag nodig om zijn aromatische oliën optimaal te ontwikkelen. De plant gedijt uitstekend op zandgrond, leemgrond of kalkgrond, mits de drainage perfect is. Zware kleigrond is ongeschikt tenzij je deze verbetert met grof zand of grind. Bereid de grond voor door onkruid te verwijderen en de aarde los te maken tot circa 30 cm diepte. Werk eventueel wat grof zand of perliet door de bodem om de doorlatendheid te verbeteren. Rozemarijn houdt niet van natte voeten en gaat snel dood bij wateroverlast. Graaf een plantgat dat ongeveer anderhalf keer zo breed en diep is als de kluit. Plaats de plant op dezelfde diepte als deze in de pot stond – niet dieper, want de stengelbasis mag niet onder de grond komen. Houd een plantafstand van 56 cm aan tot andere planten, zodat er voldoende luchtcirculatie is en de plant zijn volle breedte van 40 tot 80 cm kan bereiken. Vul het plantgat met de uitgegraven grond, druk licht aan en geef direct na het planten matig water. Overdrijf niet met water; rozemarijn heeft een laag waterbehoefte. Mulchen is niet nodig en zelfs af te raden, omdat dit vocht vasthoudt. In potten plant je rozemarijn in een mengsel van potgrond en grof zand (verhouding 1:1) met ruime drainage-gaten.
Snoeien
Rozemarijn snoei je in april of mei, direct na de bloeiperiode in het voorjaar en de vroege zomer. Snoeien op dit moment geeft de plant de hele zomer om nieuw groen te vormen en te herstellen voor de winter. Snoei nooit in het najaar of de winter, want jonge scheuten zijn gevoelig voor vorst en de plant heeft dan onvoldoende tijd om te harden. Gebruik een scherpe snoeischaar of tuinschaar die je vooraf ontsmet hebt. Knip de takken terug tot net boven een bladknop of vertakking, zodat de plant compact en bossig blijft. Je kunt jaarlijks ongeveer een derde van de lengte van de takken wegknippen. Let op: snoei nooit in het oude, kale hout aan de basis van de takken. Rozemarijn herstelt zich slecht of helemaal niet uit oud hout zonder bladeren. Als je te diep snoeit, kan de tak afsterven. Het doel van snoeien is drieledig: de plant compact houden, verhouting tegengaan en de productie van verse, aromatische scheuten stimuleren. Oudere rozemarijnplanten die jarenlang niet gesnoeid zijn, worden houtig, kaal van binnen en groeien schots en scheef. Door jaarlijks licht te snoeien voorkom je dit. Verwijder ook altijd dode, beschadigde of zieke takken zodra je ze ziet. Buiten het formele snoeimoment kun je het hele jaar door takjes oogsten voor in de keuken. Dit lichte 'oogstsnoeien' helpt de plant bossig te blijven. Knip dan steeds de toppen van jonge takken af, nooit hele oude takken. Zo combineer je koken met onderhoud.
Onderhoud
Rozemarijn heeft een laag waterbehoefte en verdraagt droogte uitstekend. Water pas als de bovenste laag grond droog aanvoelt. In de volle grond volstaat in een normale zomer één keer per week water geven, in droge perioden twee keer. In potten droogt de grond sneller uit; controleer dan twee keer per week. Geef liever te weinig dan te veel water, want natte wortels veroorzaken wortelrot. In de winter hoef je vrijwel niet te water geven, tenzij de plant in een pot staat en de grond kurkdroog wordt. Bemesten is niet nodig. Rozemarijn komt van nature voor op schrale, arme bodems rond de Middellandse Zee en groeit juist beter zonder extra voeding. Te veel stikstof maakt de plant slap, vermindert de smaak en verhoogt de kans op vorst- en ziektedruk. In zeer uitgeputte grond kun je in het voorjaar een klein beetje compost rond de voet strooien, maar dat is zelden noodzakelijk. Rozemarijn is wintergroen en winterhard in zone 7a tot 10b, wat overeenkomt met de meeste delen van Nederland en Vlaanderen. In strenge winters of op koude, natte plekken kan de plant echter bevriezen. Bescherm rozemarijn in potten door ze tegen een beschutte muur te zetten of in een koude kas te plaatsen. In de volle grond helpt een beschutte standplaats tegen felle oostenwind. Veelvoorkomende problemen zijn schimmelziekten zoals meeldauw bij te vochtige omstandigheden en schildluis op planten binnenshuis. Zorg voor goede ventilatie en vermijd nattigheid. Bladluizen komen zelden voor door de sterke geur van de plant.
Meer over deze plant
Veelvoorkomende problemen bij rozemarijn
Combineert goed met
Gerelateerde gidsen
Vergeet nooit meer iets voor je rozemarijn
Ontvang een melding wanneer het tijd is om je rozemarijn te planten, snoeien, bemesten of oogsten — alleen wat voor jouw plant van toepassing is, op het juiste moment.